Skraplanie pary wodnej na drzwiach oraz szybach okiennych (oszronienia w okresie zimowym)

Zima to czas, w którym telefony w serwisach okiennych dzwonią najczęściej. Zgłoszenie jest zazwyczaj to samo. Klient mówi: „Moje nowe okna są nieszczelne, bo leje się z nich woda” albo „Drzwi przemarzają, na ościeżnicy pojawił się lód”. Widok kałuży na parapecie lub szronu na progu w nowym domu może przyprawić o zawał serca. 

Jednak w 90% przypadków wina nie leży po stronie producenta stolarki. Wynika ona z praw fizyki i błędów w użytkowaniu budynku. Sprawdzamy, skąd bierze się woda na szybach i jak skutecznie pozbyć się wilgoci, zanim na ścianach pojawi się grzyb.

• Skraplanie pary wodnej (kondensacja) to naturalne zjawisko fizyczne, które zachodzi, gdy ciepłe i wilgotne powietrze zetknie się z zimną powierzchnią szyby lub metalowej ościeżnicy.
• Punkt rosy to graniczna temperatura, poniżej której woda zawarta w powietrzu zamienia się w ciecz. Im wyższa wilgotność w domu, tym szybciej dochodzi do wykroplenia.
• Szczelne okna są paradoksalnie przyczyną problemów w domach ze starą wentylacją grawitacyjną, ponieważ odcinają dopływ świeżego powietrza niezbędnego do usunięcia wilgoci.
• Nowe budynki oddają tak zwaną wilgoć techniczną (z tynków i wylewek) nawet przez dwa lata. W połączeniu ze szczelną stolarką tworzy to efekt „termosu”.
• Nawiewniki okienne lub systematyczne wietrzenie to najprostszy sposób na przywrócenie równowagi i pozbycie się mokrych plam z parapetów.
• Drzwi stalowe bez przekładki termicznej w ościeżnicy są szczególnie narażone na przemarzanie w wiatrołapach, gdzie nie ma ogrzewania podłogowego lub kaloryfera.
• Zobacz też: Normy WT 2021, a ceny okien. Czy ciepłe okna muszą być drogie?

Spis treści:

1. Dlaczego okna „płaczą”? Fizyka punktu rosy w pigułce
2. Efekt „termosu”: Kiedy szczelność okien staje się problemem
3. Drzwi wejściowe: Szron na progu i klamce
4. Wilgoć w nowym domu: Tynki muszą wyschnąć
5. Jak walczyć z wodą? 5 skutecznych metod
6. Kiedy zgłosić reklamację, a kiedy wietrzyć?

1. Dlaczego okna „płaczą”? Fizyka punktu rosy w pigułce

Wyobraź sobie butelkę zimnego napoju wyjętą z lodówki w upalny dzień. Po chwili na jej powierzchni pojawiają się kropelki wody. Czy butelka przecieka? Nie. To wilgoć z powietrza skrapla się na zimnym szkle.

Dokładnie to samo dzieje się na Twoich oknach i drzwiach. Szyba (nawet ta trzyszybowa) jest zawsze najzimniejszym elementem ściany. Gdy w domu gotujesz, bierzesz kąpiel czy suszysz pranie, wilgotność powietrza rośnie. Gdy to ciepłe i wilgotne powietrze dotknie chłodnej szyby, następuje przekroczenie tak zwanego punktu rosy. Para wodna zmienia się w wodę.

Przykład liczbowy: Jeśli w pokoju masz 22 stopnie Celsjusza i wilgotność 50% (norma), woda skropli się na powierzchniach o temperaturze poniżej 11 stopni. Jeśli jednak podniesiesz wilgotność do 70% (na przykład gotując bez włączonego okapu), woda pojawi się już na powierzchniach o temperaturze 16 stopni!

2. Efekt „termosu”: Kiedy szczelność okien staje się problemem

Dawne, drewniane okna były nieszczelne. Zapewniały naturalny przewiew. Dzięki temu wilgoć uciekała z domu, a my „ogrzewaliśmy ulicę”. Współczesna stolarka z PCV lub aluminium jest ekstremalnie szczelna. Uszczelki EPDM i pakiety trzyszybowe odcinają dopływ powietrza z zewnątrz.

Jeśli w domu działa tylko wentylacja grawitacyjna (kratki w kominie), a Ty zamkniesz szczelnie wszystkie okna, cyrkulacja ustaje. Zużyte i wilgotne powietrze nie ma jak uciec, bo nowym oknem nie wlatuje świeże. Tworzy się efekt termosu. Woda nie mogąc ulecieć kominem, osiada na szybach i w narożnikach pokoi. Jest to prosta droga do rozwoju pleśni.

3. Drzwi wejściowe: Szron na progu i klamce

Problem dotyczy też drzwi wejściowych, szczególnie stalowych. Metal jest doskonałym przewodnikiem ciepła i zimna. Jeśli w wiatrołapie jest zimno (na przykład 15 stopni) i wilgotno (bo wchodzimy w mokrych kurtkach), a na zewnątrz panuje mróz, metalowa ościeżnica momentalnie się wychładza.

Efekt? Szron, a nawet lód na ościeżnicy, progu i klamce. Często klienci myślą, że drzwi „puszczają zimno”. W rzeczywistości drzwi mogą być szczelne, ale ich powierzchnia od środka jest tak zimna, że zamarza na niej wilgoć z domu. Rozwiązaniem są drzwi z przegrodą termiczną (na przykład drewniano-aluminiowe lub stalowe z „ciepłą” ościeżnicą). Ograniczają one przewodzenie zimna.

4. Wilgoć w nowym domu: Tynki muszą wyschnąć

Zjawisko kondensacji jest plagą w nowych budynkach (do 2 lat po oddaniu). Podczas budowy w ściany i posadzki wprowadza się tysiące litrów wody. Są to tynki, wylewki, farby. Jeśli ociepliliśmy budynek styropianem i zamknęliśmy szczelnymi oknami zanim wyschnął, wilgoć zostaje uwięziona w środku.

W takim domu wilgotność powietrza często przekracza 80%. Wtedy woda będzie się lać po oknach strumieniami, niezależnie od ich klasy. Jedynym ratunkiem jest intensywne wietrzenie, osuszanie mechaniczne i grzanie. Reklamowanie okien w takim przypadku jest bezzasadne.

5. Jak walczyć z wodą na szybach? 5 skutecznych metod

Jeśli problem nie wynika z wady konstrukcyjnej, możesz go wyeliminować zmieniając nawyki:

1. Wietrzenie uderzeniowe: Zamiast uchylać okno na godzinę (co wyziębia ściany), otwórz je na oścież na 5-10 minut. Wymienisz powietrze na suche, nie tracąc ciepła z murów.
2. Rozszczelnienie (mikrowentylacja): Ustawiaj klamkę w pozycji mikrouchyłu, szczególnie w nocy i w kuchni.
3. Nawiewniki okienne: To małe urządzenia montowane w ramie. Automatycznie dozują świeże powietrze. Modele higrosterowane same otwierają się, gdy wyczują wilgoć.
4. Sprawdź kratki: Przyłóż kartkę papieru do kratki wentylacyjnej. Jeśli nie jest przysysana, Twoja wentylacja nie działa (kominiarz to konieczność!).
5. Podnieś temperaturę: Cieplejsze powietrze „mieści” więcej wody i podgrzewa szyby. To oddala punkt rosy.

6. Kiedy zgłosić reklamację, a kiedy wietrzyć?

Kiedy woda na oknie to wina producenta?

• Woda wewnątrz pakietu szybowego: Jeśli para jest MIĘDZY szybami (w środku zespolenia), a nie na zewnątrz, to jest to wada fabryczna (rozszczelnienie pakietu). Takie okno podlega wymianie gwarancyjnej.
• Przedmuchy: Jeśli czujesz wyraźny wiatr przy zamkniętym oknie, może to oznaczać zużytą uszczelkę lub źle wyregulowane okucia. To zgłoś do serwisu.

Jeśli jednak woda jest na powierzchni szyby od strony pokoju, najpierw kup higrometr. Kosztuje około 20 zł. Jeśli pokaże wilgotność powyżej 55-60%, winna jest wentylacja, nie okna.